Rehberlik 1. Ünite - Rehberliğe Giriş
  • UĞUR ÇAĞAL
  • Rehberlik
  • 06.03.2016
  • Okunma Sayısı : 3260

REHBERLİĞİN TANIMI

Rehberliğin birçok tanımı yapılmıştır. Bunlardan bazıları şöyledir:

Rehberlik, bireyin kendini ve çevresini tanımasına yardım sürecidir.

Rehberlik, bireye kendini anlaması, çevredeki olanakları tanıması ve doğru tercihler yaparak kendini gerçekleştirebilmesi için yapılan sistematik ve profesyonel bir yardım sürecidir.

Rehberlik, bireye kendini ve çevresini anlamsı ve bu yolla gizil güçlerini kullanabilmesi için yapılan yardım sürecidir.

Yapılan tanımlar içerisinde en kapsamlı ve en yaygın olan rehberlik tanımı ise Muharrem Kepçeoğlu’na aittir:

Rehberlik, kendini anlaması, problemlerini çözmesi, gerçekçi kararlar alması, kapasitelerini geliştirmesi çevresine dengeli ve sağlıklı bir uyum yapması ve böylece kendini gerçekleştirmesi için uzman kişilerce bireye yapılan psikolojik yardımlardır.


Tanımların Ortak Yanları

Yukarıda verilen tanımları sayfalar dolacak kadar çoğaltma olanağı vardır. Burada verilenler ile birlikte çeşitli rehberlik tanımları bir arada incelendiğinde, günümüzde benimsenen çağdaş rehberlik anlayışının temelini oluşturan ve her biri önemli bir kavrama işaret eden bazı anahtar sözcükler dikkati çekmektedir.

Tanımların çoğunda ortak olarak kullanılan bu sözcüklerden hareket ederek rehberliğin anlamında temel olabilecek şu genellemeler sıralanabilir:

1. Rehberlik bir süreçtir. Rehberlik bir anda olup biten bir iş değildir. Rehberlik çalışmalarının etkili sonuçlar vermesi için bir süre gerektirir. Bunun için rehberlik hizmetleri süreklidir. Rehberlik insan yaşamının her döneminde gerek duyulan bir hizmettir. Rehberlik bir tek olay ya da işlem değildir; rehberlik belirli basamakları bulunan ve birbirine dayalı olan bir dizi etkinlikleri kapsar.

2. Rehberlik yardımı bireye dönüktür.Rehberliğin özünde birey vardır. Dolayısıyla rehberliğin özünde toplum vardır anlayışı yanlıştır. Çünkü asıl olan her bir bireyin bu yardımlardan faydalanması ve kendisini gerçekleştirmesidir. Rehberlik yardımı gruplar halinde verilse de bu yardımın merkezinde yine tek tek bireyler vardır. Rehberlik yardımında bireyin gücüne güvenilir. Rehberlik anlayışında problemleri olsa da her birey normal olarak kabul edilir.  Bunun için her birey rehberlik yardımına gerek duyabilir. Normal olarak her birey rehberlik yardımına gerek duyabilir.

3. Rehberlik bireye yardım etme hizmetidir.  Rehberlik yardımı psikolojik bir yardımdır. Buna göre rehberlik yardımı bir yol gösterme, nasihat etme, bilgi verme yardımı değildir. Psikolojik yardım olarak rehberlik, ancak psikolojik ilişkiler içinde gerçekleştirilebilir.  Rehberlik bir öğretim (ders faaliyeti) değildir. Psikolojik bir yardım hizmetidir.

4. Rehberlik bilimsel ve profesyonel bir hizmettir. Rehberlik yardımının dayandığı bilimsel ilkeler ve yöntemler vardır. Rehberlik hizmetleri bu alanda yetişmiş uzman kişilerce profesyonel bir düzeyde sunulduğu takdirde etkili olabilir.

Bu da psikolojik danışman olmayanların rehberlik yapamayacağı anlamına gelmemelidir. Çünkü rehberlik hizmetlerinde diğer ilgililerin yapacağı hizmetler unutulmamalıdır. Ancak bu hizmeti sürdürenler alanın anlayış ve ilkelerine uygun olarak yapmak zorundadırlar.

Rehberlik bilimsel ve profesyonel bir hizmettir, cümlesinden özellikle kastedilen psikolojik danışma hizmetidir.

5. Rehberliğin esası, bireyin KENDİNİ GERÇEKLEŞTİRMESİNE yardım etmektir.


Örnek-1:

I.  Bireyi tanıma 

II.  Bilgi verme

III.  Yol gösterme

IV.  Yöneltme

 V.  Seçim yaptırtma

VI.  Emir verme

VII.  Talimat verme

VIII.  Öğütte bulunma

IX.  İkaz etme

Yukarıdaki kavramlardan hangileri rehberlik tanımı kapsamında değerlendirilemez?

A) I-III-V-VII    B)II-III-VI-VII

C) III-V-VI-VII-VIII-IX  D) III-IV-V-VIII-IX

E) III-IV-VI-VII-VIII

Cevap C

§  Rehberlik, psikolojik bir yardım hizmetidir. Yardım kavramından kastedilen bireyin karşılaşmış olduğu problemle ilgili olası çözüm yolları sunma ve uygun olanı seçmesi için gerekli değerlendirmeyi yapabilecek hale gelmesine çalışmaktır (Bireyi bilinçlendirme).

§  Yardım kavramından kastedilen “emir vermek, öğüt vermek, nasihat etmek, tavsiyede bulunmak, akıl öğretmek, uyarıda bulunmak, ikna etmek, ikaz etmek, telkinde bulunmak, talimat vermek“ değildir.

§  Rehberlikte bilgi verme vardır. Ancak rehberlik sadece bilgi verme işi değildir.

§  Rehberlikte yol gösterme yoktur, yollar gösterme vardır.


Rehberliği Tanımlama Zorluklarının Nedenleri (Farklı Tanımlamanın Nedenleri):

§  Alanda birden fazla kuramın olması ve bu kuramların birbirleriyle örtüşmemesi

§  Alanda çalışan uzmanların farklı eğitimden geçmeleri ve uzmanların kişisel beceri farklılığından kaynaklanan uygulamadaki farklılıklar.

§  Eğitim süreci içerisinde yer alan rehberlik hizmetlerinin öğretim ve yönetim ile bütünleşememesi

§  Davranış bilimlerindeki gelişmelerin rehberliği etkilemeleri

§  Psikoloji ve psikiyatri gibi rehberliğe yakın olan alanların rehberlikle sınırlarının çok net çizilememesi


REHBERLİĞİN AMACI

Rehberlik hizmetlerinin temel amacı, bireyin kendini gerçekleştirmesine yardım etmektir. Bu amaç aynı zaman da çağdaş eğitim anlayışının da nihai amacıdır. Rehberlik hizmetleri bu nihai amaca ulaşabilmek için şu alt amaçların gerçekleştirmesine yardımcı olur: 

1-Kendini tanıma: Bireyin beden ve zihin yeteneklerini fark etmesi, güçlü ve zayıf yönlerini, hoşlandığı ve hoşlanmadığı etkinlikleri, psikolojik ihtiyaçlarını, tutum ve değerlerini anlaması ve bunları kabul etmesidir.  Bireyin kendini tanımasına yardımcı olmak, rehberliğin birinci amacı veya birinci işlevidir.

2-Çevresinde kendisine açık olan fırsatları öğrenmesine yardımcı olma: Bireyin yetenek, ilgi, değer ve kişilik özelliklerine uygun; okul, program ve meslekler hakkında bilgi vermedir. Tabi önemli olan bireye uygun alanların farkına vardırmaktır. Bu alt amaç rehberliğin ikinci işlevidir.

3-Çevresine dengeli ve sağlıklı bir uyum yapma:  Birey kendini tanıyıp, çevresinde kendisine açık olan fırsatları fark ettikten sonra bunlar arasında uyum kurmasıdır.

4-Kapasitelerini geliştirme (Gizil güçlerini geliştirme):Doğuştan bireyde var olan fakat gün yüzüne çıkmayan, donuk kalan özelliklerin geliştirilmesidir.

Bu alt amaçlardan sonra nihai amaç olan kendini gerçekleştirme aşamasına birey ulaşabilir.

Rehberliğin nihai amacı değişmez. Ancak nihai amaca bağlı kalmak koşuluyla bireyler için alt veya özel amaçlar oluşturulabilir.

Kendini Gerçekleştirme

Bireyin kendini anlamsı, problemlerini çözebilmesi, kendine uygun seçimler yaparak gerçekçi kararlar alabilmesi, kapasitelerini geliştirebilmesi, çevresine dengeli ve sağlıklı bir uyum yapması ve bunları yaşam alanına dökebilmesidir.

Kendini gerçekleştirmekte olan bireyin taşıdığı özellikler; aslında, psikolojik sağlığı yerinde olan çağdaş bir insanda bulunması gerekli olan özelliklerdir. Genel olarak benimsenen bu özelliklerden bazıları şöyle özetlenebilir:

Kendini gerçekleştirmekte olan birey;

§  Yalnız kalabilme gücüne sahiptir. 

§  Kendisini ve çevresini olduğu gibi kabul eder (spontan,  içten, doğal olma, olduğu gibi görünme, maske kullanmama).

§  Empati kurabilir.

§  Gelişmiş bir mizah dünyasına sahiptir.

§  Dışsal güdülenme yerine daha çok içsel güdülenmeye sahiptir.

§  Bazen savunma mekanizmalarına başvurur (sürekli başvurmaz).

§  Demokrat bir kişilik yapısına sahiptir.

§  Kendisine ve başkalarına saygı duyar.

§  Eleştirilmekten kaçınmaz.

§  Hatalarını ve eksiklerinin farkındadır. Hatalarını düzeltmeye çalışır.

§  Değişimcidir, yenilikçidir, planlıdır, verimlidir, üretkendir, aktiftir.

§  Otonomiktir  (kendini denetler).

§  Yaşamı geçmişten çok, geleceğe dönüktür.

§  Amaç ile araç arasındaki ayrımı yapabilir.

§  Her olumsuzluktan olumlu bir sonuç çıkarabilir.

§  Yaşamdan gerçekten doyum alır- zevk alır.

§  Takdir edilmekten dolayı şımarmaz, takdir etmekten kaçınmaz.

§  Sosyal çevresine karşı duyarlıdır.

§  Toplumsal kurallara ve ahlaki değerlere saygılıdır.

§  Karar verme becerileri gelişmiştir. Sağlıklı ve akılcı kararlar alabilir.



 







Maslow’a göre insanın en yüksek düzeydeki ihtiyacı olan kendini gerçekleştirme, insan davranışlarına yön veren ana güdü olarak vurgulanmaktadır. Carl Rogers, kendini gerçekleştirme ile aynı anlama gelen ‘tam verimlilik’, ‘tam kapasite ile fonksiyonda bulunma’ kavramlarını kullanmıştır.


REHBERLİK İLE PSİKOLOJİK DANIŞMA ARASINDAKİ İLİŞKİ



Rehberlik, psikolojik danışmayı da kapsar. Psikolojik danışma; rehberliğin özüdür, çekirdeğidir, merkezidir. Psikolojik danışma olmadan; rehberlik, kuru bir bilgi verme işi olur ki bu da rehberliğin anlayışına aykırıdır Rehberliği rehberlik yapan merkezinde psikolojik danışmanın olmasıdır. Rehberliğe anlayışı kazandıran psikolojik danışmadır


Psikolojik danışma hizmetini sadece psikolojik danışmanlar verebilir.  Ancak psikolojik danışma dışında kalan dışında kalan diğer rehberlik hizmetlerini diğer ilgililer, bilgisi ve yeterliliği doğrultusunda verebilirler. Yani rehberliği bir yumurtaya benzetecek olursak yumurtanın sarı kısmında yer alan hizmetleri sadece psikolojik danışmanlar verir. Yumurtanın beyaz kısmında yer alan hizmetleri ise hem psikolojik danışmanlar hem de diğer ilgililer verebilir.

Rehberlik hizmetleri = rehberlik ve psikolojik danışma hizmetleri = psikolojik danışma hizmetleri # psikolojik danışma hizmetleri                     


REHBERLİĞİN İLKELERİ

Rehberliğe anlayışa kazandıran temel ilkeleridir. Rehberlik hizmetlerinin başarıya ulaşabilmesi için belli ilkeleri olması ve bu ilkeler ışığında yürütülmesi temel koşuldur. Ayrıca, bu ilkeler psikolojik danışma ve rehberlik programı yürütülen toplumun eğitim felsefesinden ve paradigmalarından etkilenmektedir.  Bu ilkeler şunlardır:

1-Demokratik ve insancıl anlayış: Rehberliğin temelinde insan hak ve sorumlulukları ile yakından ilgili demokratik ve insancıl bir anlayış vardır. Rehberlik demokrasinin anlayış ve özelliklerini benimser.

2-Ortak anlayış ve işbirliği: Rehberlik uygulamalarında öğrenci ile yakından ilgili olan herkesin aynı anlayış ve işbirliği içinde olması gerekir. Rehberlik hizmetleri psikolojik danışmanların öncülüğünde, yöneticilerin ve öğretmenlerin takım çalışmasını gerektirir.

Bir okula rehber öğretmen olarak ilk kez atanan bir uzmanın o okulda öncelikle yapması gereken ortak bir anlayış ve işbirliği oluşturmadır.

3-Kurumun amaç ve ihtiyaçlarına uygunluk: Rehberlik çalışmaları her okulun amaç ve ihtiyaçlarına uygun olmalıdır. Okullarda yapılacak etkinlikler programlanırken, okulun amacı, sosyal ve fiziki koşulları ile öğrencilerin ihtiyaçları dikkate alınmalıdır. Bunun da anlamı rehberlik programları okuldan okula değişir.

4-Gizlilik ve gönüllülük: Rehberlik hizmetlerinin bireysellik boyutunda (psikolojik danışmada ) gizlilik ve gönüllük esastır.

Örneğin; meslekler hakkında bilgilendirme yapacak bir öğretmenin öğrencilerde gizlilik ve gönüllülük aramasına gerek yoktur. Psikolojik danışmada gizlilik ve gönüllülük aranır.

Öğrenci için açık ve yakın bir tehlike söz konusu olduğunda GİZLİLİK bozulabilir. Ancak bu durum gizlilik ilkesinin ihlal edildiği anlamına gelmez.

5-Özgerçekleşim gücüne güven: Her birey doğuştan kendini gerçekleştirme potansiyeliyle dünyaya gelir. Birey ne kadar problemli olursa olsun, kendi problemini çözebilecek bir güçtedir.

6-Özerklik: Bireyin problemlerini çözmesinde kendi kendisine yeterli bir duruma getirilmesi esastır. Rehberlikte öğrenci adına sorun çözülmez. Öğrencinin sorunu kendisinin çözmesine yardımcı olunur. Yani, rehberlikte öğrenciye balık verilmez, balık tutma öğretilir, birey kendisi balığı tutar.

7-Seçme özgürlüğü: Birey kendisi ile ilgili durumlarda nihai kararını kendisi verir.  Rehberlik hizmetlerinde bireyin seçimlerine müdahale etmek değil, olabildiğince özgür bir şekilde seçimlerini yapabilmesi için kendisine açık olan seçenekleri algılayıp, bunlar arasında doğru tercihler yapmasına yardımcı olmaktır.

Örneğin; alan seçimi yapacak öğrencinin seçeceği alana kendisinin karar vermesi gerekir.

8-Saygı: Dini, dili, ırkı, cinsiyeti, mezhebi ne olursa olsun her bireyin değerli olduğunun benimsenmesidir. (Yaratılanı severiz,  yaratandan ötürü )

9-Bireysel farklara saygı: Her bireyin farklı özelliklere sahip olduğunun benimsenmesidir. Her birey kendine özgü ve eşsiz birey olarak kabul edilir. Bundan dolayı her bireyin ilgisi, yeteneği kişiliği öğrenme düzeyi başkalarından farklı olduğunu kabul eder ve bireylere bu anlayışla yaklaşır.

10-Herkese açık olma: Rehberlik hizmetleri tüm bireylere yöneliktir.(Koşulsuz kabul tekniği ile aynı anlamdadır). Rehberlik sadece sorunlu bireylere değil, tüm bireylere verilir.

11-Her yönüyle tanıma ve gelişim: Rehberlikte bireyi türlü yönleriyle tanımak ve her yönüyle gelişimini sağlamak esastır. Rehberlik; bireyin bedensel, zihinsel, sosyal ve duygusal olarak bir bütünlük içerisinde gelişmesini esas alır. Bunun için mümkün oldukça bireyi türlü yönleriyle tanımayı temel ilke olarak kabul eder.

12-Çağdaş eğitimle bütünleşme: Rehberlik çağdaş eğitimin ayrılmaz ve tamamlayıcı bir parçasıdır. Rehberlikten yoksun bir anlayış çağdaş eğitim sayılmaz.

13-Bireye (öğrenci) ve topluma (çevre) karşı sorumluluk: Rehberlikte hem bireye hem de topluma karşı sorumluluklar vardır. Kişisel isteklerle toplumun beklentilerinin uyumsuzluğundan kaynaklanan çatışma durumlarında, danışmanın görevi, bireyi toplumun kuralarına uymaya zorlamak olmadığı gibi, bireyin toplumdan beklentileri de göz ardı edilemez.

14-Öğrenci merkezlilik: Rehberlik, her türlü çalışmasıyla öğrenciyi merkez alan bir eğitim sistemini öngörür. Rehberlik çalışmaları öğrencilerin ilgi, ihtiyaç ve özelliklerine göre sunulur.

15-Süreklilik:  Rehberlik yaşam boyu devam eden bir süreçtir.

16-Planlılık ve profesyonellik: Rehberlik hizmetleri planlanmış, programlanmış, örgütlenmiş ve profesyonel bir düzeyde sunulmalıdır. Okullarda sunulacak rehberlik hizmetlerinin ne şekilde, kimler tarafından, hangi görev ve sorumlulukları altında verileceği önceden belirlenmiştir.

Bu ilkeler tüm rehberlik hizmetleri için ortaktır. Yani rehberlik nerede verilirse verilsin (okulöncesi eğitim, ilköğretim, ortaöğretim, yükseköğretim, eğitsel, mesleki rehberlik…) bu ilkeler aynıdır ve bu ilkeler çerçevesinde rehberlik hizmeti sunulur.


Rehberlikte Yanlış Anlayışlar

§  Rehberlik yardımı bireye tek yönlü olarak doğrudan doğruya yapılan bir yardım değildir.

§  Rehberliğin temelinde bireye acımak, onu kayırmak, her sıkıntıya düştüğünde ona kol kanat germek gibi bir anlayış yoktur.

§  Rehberlik yardımı, yardım alan birey açısından akademik bir ders ya da öğrenme konusu değildir.

§  Rehberlik bir disiplin işi değildir; yargılamaz, cezalandırmaz.

Rehberlik disiplin işi değildir ancak disiplini sağlayıcı bir işlevi vardır.

Çağdaş eğitim; öğretim, yönetim ve öğrenci kişilik hizmetlerini kapsar. Çağdaş eğitimi geleneksel eğitimden ayıran en önemli özelliği öğrenci kişilik hizmetlerini kapsamasıdır. Çağdaş eğitimin nihai amacı; bireyin kendini gerçekleştirmesine yardım etmektir.

Çağdaş eğitim ile rehberlik hizmetlerinin ortak özelliği, nihai amacının aynı olmasıdır.

Öğretim: Belirli bir alanda bilgi, beceri ve tutum kazandırma işidir.

Yönetim:Okulu amacı doğrultusunda yaşatmak ve öğretim ile öğrenci kişilik hizmetlerini eşgüdümleyen birimdir.

Öğrenci Kişilik Hizmetleri: Öğretim ve yönetim dışında kalan, öğrencilerin kişisel gelişim ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik öteki hizmetlerin tümüdür. Öğretim ve yönetim dışında kalan öteki hizmetlerin tümü öğrenci kişilik hizmetleri kapsamındadır. Öğrenci kişilik hizmetleri rehberlik hizmetlerini kapsar. Öğrenci kişilik hizmetlerinin en önemli bölümünü ve merkezini rehberlik oluşturur. Sağlık hizmetleri, özel eğitim, özel yetiştirme, sosyal yardım, sosyal ve kültürel hizmetler rehberlik hizmetleri dışında kalan farklı hizmetlerdir.

Öğrenci kişilik hizmetlerinin amacı; öğrencilerin kişisel gelişim ihtiyaçlarını karşılamak, eğitimin verimini ve kalitesini artırmak ve öğrenmeyi engelleyen etmenleri ortadan kaldırmaktır.

Öğrenci kişilik hizmetlerinin en önemli yürütücüleri öğretmenler olmakla birlikte; bu hizmetlerin yerine getirilmesinde; okul rehber öğretmeni, doktor, psikolog, okul yöneticileri, okul aile birliği, özel eğitimciler… görev alırlar.

Ülkemizde öğrenci kişilik hizmetlerinin ilk başladığı ve en fazla geliştiği öğretim kademesi yüksek öğretimdir.


Rehberlik ile Öğretim Arasındaki Farklar

1.  Öğretim gruplara yönelik iken, rehberlik bireylere yöneliktir.

2.  Öğretim zorunlu iken, rehberlik gönüllülük ister.

3.  Öğretim bireyin nesnel (dış) dünyasına yönelik iken, rehberlik bireyin öznel (iç) dünyasına yöneliktir.

4.  Öğretimde ölçme ve değerlendirme var iken, rehberlikte kendini anlama ve değerlendirme vardır.

5.  Öğretimde ”ayıptır, günahtır, gayri ahlakidir” gibi yargılamalar yapılırken, rehberlikte yargılama yerine algılama önemlidir.

6.  Öğretimde disiplin söz konusu iken, rehberlikte öz disiplin vardır.

7.  Öğretimi bir öğretmen sınıfta tek başına yürütebilirken, rehberlik işbirliğini gerektiren bir hizmettir (ekip çalışmasını gerektirir).

8.  Öğretmenler ile psikolojik danışmanların yetiştikleri eğitim programları birbirinden farklıdır. 


REHBERELİĞİN DAYANDIĞI TEMELLER

(REHBERLİĞİN GELİŞMESİNİ SAĞLAYAN ETMENLER)

Psikolojik

Temeller 

Sosyolojik (Toplumsal) Temeller

Felsefi

Temeller

A)  Bireysel farklar

B)  Duygularımızın yaşamımızdaki önemi

C)Kişilik ve benlik gelişimine verilen önem

D)Psikometrideki gelişmeler

 

A)  Kuşak çatışması 

B)  Kültür boşluğu

C)Yabancılaşma

D)İş alanındaki değişiklikler

E)  Kadının iş hayatına katılması   Bilim ve teknolojideki değişikler

F)  Nüfus artışı ve göç 

G)Aile yapısındaki değişiklikler 

A)  İlerlemeci eğitim felsefesi

B)  Öğrenci merkezli anlayış 

C)Akıl ve ruh sağlığına verilen önem   


1- Psikolojik Temeller

a) Bireysel farklılıkların eğitimdeki önemi:  Her birey kendine özgü bir varlıktır; ilgi, yetenek, değer ve tutumları ile başkalarından farklılık gösterir. Farklı yaradılışı olan ve farklı çevrelerden gelen bireylerin ihtiyaçları da birbirinden farklıdır. 

b) Duyguların yaşamımızdaki önemi:  İnsan sadece zihinsel süreçlerden oluşan bir varlık değildir. Duygular da yaşama büyük ölçüde yön vermektedir. Bireyin yaşadığı duygusal problemleri aşmada rehberliğin bir yardım ihtiyacı içerisinde olacağı düşünülmektedir.

c) Kişilik ve benlik gelişimine verilen önem:  Çağdaş eğitimin tek amacı öğrenciye çeşitli bilgiler kazandırmak değildir. Bilgi kazandırmanın yanında çevresiyle uyumunu güçlendirebilmesi için öğrencinin uygun bir benlik algısı ve kişilik yapısına sahip olması için de uğraş vermektedir.

d) Psikometrideki gelişmeler:  Kişiler arasındaki bireysel farklarpsikoloji biliminin en önemli ve temel bulgularından biri olmuştur. Psikometri, psikolojik ölçme araçlarının geliştirilmesiyle ilgilenen bilim dalıdır. Bu alandaki gelişmeler rehberlik hizmetlerine duyulan gereksinimi vurgular.


2-Toplumsal Temeller

a) Kuşak çatışması:  Değer yargılarındaki değişmeler, toplumsal değerlerin değişmesi gibi etmenler farklı yaş grubunda bulunan bireylerin birbirlerini reddetmelerine neden olmaktadır.

b) Kültür boşluğu:  Toplumlar içinde maddi değerlerin manevi değerlerin üzerinde tutulması ve maddi kültürün manevi kültürden daha hızlı değişmesi kültür boşluğu olarak ifade edilir.

c) Yabancılaşma:  Yabancılaşma, toplum ve kültüre karşı bireydeki kayıtsızlık ve ilgisizlik hissi ya da bireylerin kendilerinden ve diğerlerinden uzaklaşma veya ayrılmaları biçiminde ifade edilir. Ayrıca mesleklerin yapısında iş yaşamında ki değişiklikler, işe giriş koşullarının zorlaşması, kentleşme, göç, nüfus artışı, bilim ve teknolojideki gelişmeler rehberliğin gelişmesine neden olan belli başlı etmenler olarak ifade edilir.


3- Felsefi Temeller

Demokratik eğitim anlayışının benimsenmesi, ilerlemeci eğitim anlayışı, öğrenci merkezli eğitim gibi zihni yapıdaki değişiklikler ve düşüncedeki gelişmeler rehberliğin ortaya çıkmasını ve çağdaş eğitim anlayışının önemli bir parçası haline gelmesine yol açan başlıca gelişmelerdir.


PSİKOLOJİK DANIŞMA VE REHBERLİĞİN GELİŞİMİ

Rehberliğin Dünya’da Gelişimi

Rehberlik kavram ve uygulamaları bakımından, Amerika’nın ileri bir düzeyde bulunduğu ve bu alandaki gelişmelere Amerika’nın öncülük ettiği bilinmektedir. İlk rehberlik uygulamaları 1900’lerde Boston okullarında başlatılmıştır. Boston’da mesleki rehberlikle başlayan ilk rehberlik uygulamalarının öncüsü Frank Parsons’dur. Parsons 1908’de rehberlikle ilgili çalışmaları bir bütünlüğe kavuşturmak amacı ile okul dışında ‘Boston meslek bürosu’nu kurmuştur. Bu kuruluş rehberlikle ilgili ilk kuruluş niteliğindedir. Büro’nun amacı ilgi ve yeteneklerine uygun olarak gençlerin meslek seçmelerine yardımcı olmaktır.


Rehberliğin Türkiye’de Gelişimi

Rehberlik fikir ve kavramı, eğitimimize 1950’lerde girmeye başlamıştır. 1951–1956 yılları arası eğitim sistemimizde rehberlik çabaları bakımından çok hareketli bir dönem olmuştur. 1953–54 öğretim yılında Gazi Eğitim Enstitü’sünün Pedagoji ve Özel Eğitim bölümlerinde, Ülkemizde ilk kez Rehberlik dersi okutulmaya başlanmıştır.1954 yılında Ankara ve İstanbul başta olmak üzere altı ilde ‘Rehberlik ve Araştırma Merkezi’ kurulmuştur.

Ülkemizde okullarda psikolojik danışma ve rehberlik uygulamalarının başlatılması bakımından İkinci Beş Yıllık Kalkınma Planı ve VIII. Milli Eğitim Şurası bir dönüm noktası olmuştur. Gerek İkinci Beş Yıllık Kalkınma Planı’nın gerekse VIII. Milli Eğitim Şurası’nda alınan kararların etkisi ile 1970–71 öğretim yılında 24 genel, mesleki ve teknik ortaöğretim okulunda rehberlik uygulamaları başlatılmıştır. IX. Milli Eğitim Şurası’nda alınan kararlar okullarda rehberlik uygulamalarına yeni ve önemli boyutlar kazandırmıştır: Ülke düzeyinde bütün orta dereceli okul programlarında rehberlik çalışmaları için iki saatlik bir süre ayrılmıştır.  1974–75 öğretim yılında bütün orta dereceli okullarda yaygın rehberlik çalışmaları başlatılmıştır. Bu yaygın rehberlik uygulamaları sınıf öğretmenlerinin sorumluluğuna bırakılmıştır.


Ders Notu İle İlgili Videolar
  • Ders videosu bulunmamaktadır.
İlgili Ders : Rehberlik
Dersler