Rehberlik 2. Ünite - Başlıca Rehberlik Türleri
  • UĞUR ÇAĞAL
  • Rehberlik
  • 06.03.2016
  • Okunma Sayısı : 11429

BAŞLICA REHBERLİK TÜRLERİ

Psikolojik danışma ve rehberlik hizmetleri beş ölçüt açısından sınıflandırılmaktadır: 


I. HİZMET ALANLARINA GÖRE REHBERLİK

1) Eğitim Alanında Rehberlik

Eğitim alanındaki rehberlik hizmetleri ile okulda sunulan rehberlik hizmetleri ifade edilmektedir. Rehberlik hizmetlerine en fazla eğitim alanında ihtiyaç duyulmuştur. Ülkemizde rehberliğin ilk başladığı ve en fazla geliştiği kurum eğitim kurumlarıdır.

2) Sağlık Alanında Rehberlik

Rehberlik özellikle bireylerin hastalanmasını önlemeye yönelik koruyucu hekimlik hizmetlerinde ve birey hastalandığında sağlık kuruluşlarından nasıl yararlanacağı konusunda sağlık alanında uygulanmaktadır.

3) Sosyal Yardım Alanlarında Rehberlik

Bu kurumlar; sosyal hizmetler ve çocuk esirgeme kurumu, kızılay, sosyal yardımlaşma ve dayanışma kurumlarıdır.

4) Endüstri Alanında Rehberlik

Sanayi kuruluşları, işçi sendikaları, iş ve işçi bulma gibi kurumlardır. Bu kurumlarda; işe uygun personel yetiştirme, işte verimlilik, motivasyon en önemli sorunlardır. Endüstri alanında daha çok mesleki rehberlik hizmeti görülmektedir.

Dünyada rehberlik ilk kez endüstri kurumunda başlamıştır.

5) Güvenlik Alanında Rehberlik

Türk silahlı kuvvetleri ile Türk polis teşkilatı gibi emniyet birimleridir.


II. BİREY SAYISINA GÖRE REHBERLİK

Birey sayısı ölçüt alındığında rehberlik; bireysel rehberlik ve grup rehberliği olmak üzere ikiye ayrılır: Bireylere çevredeki olanaklardan haberdar edilmesi için sunulan hizmetlere rehberlik; bireylerin kendilerini anlayabilmeleri ve kişisel problemleri ile başa çıkabilmeleri için uzman kişilerce verilen hizmetlere ise psikolojik danışma denilmektedir. Gerek rehberlik hizmeti olsun, gerekse psikolojik danışma hizmeti olsun; her iki yardım hizmeti de hem tek bir bireye hem de gruba verilebilmektedir.


Grup rehberliği temelde bilgi verme etkinliğidir. Bireysel rehberlik ise bireyin kendisiyle ilgili içgörü kazanmasına yöneliktir.

Psikolojik danışma yardımının danışana bireysel olarak mı yoksa grup içinde mi verilmesi gerektiğine karar verilmesinde, danışanın probleminin türü ve kişilik özellikleri belirleyici olmaktadır. 


Bireysel psikolojik danışma ile grupla psikolojik danışmanın benzerlikleri:

1)  Yardımın özünde birey vardır.

2)  Genel amaçlar aynıdır.

3)  Temel ilkeler ve anlayışlar aynıdır.

4)  Bireye yaklaşım biçimleri ve teknikler aynıdır.

5)  Oturumlar arasında geçen süre aynıdır (1 hafta).


Bireysel psikolojik danışma ile grupla psikolojik danışma arasındaki farklar:

1)  Yardım edilen birey sayısı farklıdır.

2)  Grupla psikolojik danışmada bazen bireyin dışında sorunlarla da ilgilenilebilir.

3)  Oturum sayısı farklıdır. Bireysel psikolojik danışma bireyin devam etmesi kadar oturum yapılır. Grupla psikolojik danışma genel olarak 10 oturumdur.

4)  Oturum süresi farklıdır.

5)  Grupla psikolojik danışmada birden fazla transferans (duygu aktarımı) vardır.

6)  Grupla psikolojik danışmada alıştırmalara yer verilir.


Grup Rehberliği Etkinlikleri

Eğitsel ve meslekî rehberlik ile öğrencilerin bireysel ve sosyal gelişimlerine yönelik olarak grupla rehberlik etkinlikleri düzenlenir. Bu etkinlikler; öğrencilerin gelişimsel gereksinimlerini de karşılayacak şekilde bilimsel standartlara uygun olarak programlanır, uygulanır, değerlendirilir ve geliştirilir.

Grup rehberlik etkinliklerinden, bilgi verme gibi, uygulanması özel uzmanlık gerektirmeyenler, rehberlik saatlerinde sınıf rehber öğretmenlerince uygulanabilir. Söz konusu etkinliklerden uygulanması, alanında teknik beceri ve uzmanlık gerektirenler ise psikolojik danışmanlar tarafından uygulanır.


III. TEMEL İŞLEVLERİNE GÖRE REHBERLİK

1) Önleyici (Koruyucu) Rehberlik:İstenmeyen olay ve durumları önlemek ya istenen olay ve durumların ortaya çıkmasını sağlamak amacıyla yapılan çalışmalardır.

Sigara ve uyuşturucu bağımlılığını önlemeye yönelik çalışmaların yapılması.

Anne-babaların çocuklarıyla problem yaşamalarını engelleyebilmek amacıyla anne-baba okulu programlarının düzenlenmesi.


2) Krize Müdahale Edici Rehberlik: Kriz durumlarında birey için psikolojik anlamda travmatik durumlarda sunulan rehberliktir. Problem anında veya problemden hemen sonra acil durumlarda sunulan rehberliktir. Beklenmedik bir biçimde aniden ortaya çıkan (acil durumlarda) ve hemen müdahaleyi gerektiren problem durumlarında yapılır.

İntihar girişiminde bulunan bir bireye yapılan yardımlar.

Ebeveynlerin boşanması veya ebeveynlerden birinin ölümü durumunda bireye yapılan rehberlik çalışmaları.

Cinsel istismar sonrası bireye yapılan rehberlik. 


3) İyileştirici /Çare Bulucu/ Düzeltici/ Sağaltıcı Rehberlik: Süregelen bir problem durumuna müdahale edip, düzeltilmeye çalışılmasıdır. Devam eden bir problemin etkisini azaltmak yada problemi ortadan kaldırmak amacıyla yapılan rehberliktir.

Derslerinde başarısızlık yaşayan bir öğrenciye yapılan yardımlar.

Düşük benlik algısına sahip bir bireye yapılan rehberlik.

Öfkesini kontrol edemeyen bir bireye öfkesini kontrol edebilmesi için yapılan yardımlar.

Problem ortaya çıkmadan yapılan rehberlik; önleyici,

Problem anında veya problemden hemen sonra sunulan rehberlik; krize müdahale edici,

Problem devam edip bireyin hayatında kökleşmiş bir sorun haline geldikten sonra sunulan yardımlar ise; iyileştirici rehberlik olarak kabul edilir.


4) Uyum Sağlayıcı Rehberlik: Bireyin bulunduğu ortama uyumunu kolaylaştırmak amacıyla yapılan çalışmalardır.

Okulun fiziki ortamının tanıtılması.

Okul kuralları hakkında öğrencilerin bilgilendirilmesi.

Oryantasyon hizmetlerinin temel işlevi uyum sağlayıcılıktır.

 

 5) Ayarlayıcı Rehberlik: Eğitim programcılarının ve müfredatçıların rehberlik hakkında bilgilendirilmeleridir. Aynı zamanda rehberlik çalışmalarının programlı yürütülmesidir. Eğitim programcılarının daha nitelikli ve öğrencilerin özelliklerine uygun program hazırlamalarını sağlar.

Okul rehber öğretmeni tarafından okul rehberlik programının yapılması.

Sınıf rehber öğretmenlerin sınıf rehberlik programını hazırlamaları.

Eğitim programcılarının rehberlik ilkeleri hakkında bilgilendirilmesi.


6) Tamamlayıcı (Eksikleri Giderici) Rehberlik: Öğretim programı içerisinde rehberlik faaliyetlerinin normal bir ders gibi sürdürülmesini savunan yaklaşımdır. Aynı zamanda öğretmenlere yapılan rehberliği de kapsar. Bu yaklaşıma göre rehberliğin amacı, eğitimin amaçlarının geliştirilmesine yardımcı olmaktır. Eğitim-öğretim etkinliklerinin yeterli düzeyde verimli olabilmesi için rehberlik hizmetleri ile birlikte gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Öğretmenlerin rehberlik ilkeleri hakkında bilgilendirilmesi.

Sınıf rehber öğretmenlerinin rehberlik etkinliklerinin nasıl yapılacağı konusunda bilgilendirilmeleri.

Öğretmenlerin rehberlik bilgi ve becerileri ile donatılmaları.


7) Yöneltici Rehberlik: Öğrencilerin yetenek ve ilgilileri doğrultusunda herhangi bir okul, meslek veya bölüm seçmeleri amacıyla yapılan etkinlikleri kapsar.

Öğrencinin yetenek ve ilgilerine uygun bir eğitsel kulübe yönlendirilmesi

Sözel alana yatkın olan bir öğrencinin sözel bölümü seçmesi için yapılan çalışmalar.


8) Geliştirici (Gelişimsel) Rehberlik: Bireyin bedensel, zihinsel ve duygusal olarak bir bütünlük içerisinde gelişmesini esas alan yaklaşımdır. Bireyin içinde bulunduğu gelişim dönemine özgü gelişim görevlerini başarabilmesi için bireye yapılan etkinlikleri kapsar.

Okul öncesi dönemde el becerilerini geliştirmeye yönelik yapılan faaliyetler.

Yüksek öğretimde eş seçimini kolaylaştırmak amacıyla yapılan çeşitli etkinlikler.

Bu yaklaşıma göre; her bir birey kendini gerçekleştirme eğilimindedir. Günümüz eğitim anlayışında benimsenen rehberlik anlayışıdır. Bu anlayışa göre rehberlik yaşam boyu devam eden bir süreçtir. Rehberlik sadece sorunlu bireylere yönelik değildir. İnsan yaşamının olduğu her dönemde rehberliğe ihtiyaç olabilir.

Geleneksel eğitim anlayışında kabul edilen rehberlik geleneksel rehberlik idi. Çağdaş eğitim anlayışında kabul edilen rehberlik ise gelişimsel rehberliktir. Gelişimsel rehberlik, geleneksel rehberliğe tepki olarak doğmuş, rehberliğin sadece sorunlu bireylere yönelik olmadığını, herkesin rehberliğe ihtiyacının olabileceğini benimser.

Gelişimsel rehberlik yukarıdaki yedi çeşit işlevi de kapsar. Yani gelişimsel rehberliğe göre; yöneltme durumunda yöneltme yapılmalıdır, uyum sağlama ihtiyacının olduğu zamanlarda uyum sağlama faaliyetleri yapılmalıdır. Fakat rehberlik sadece bu gibi durumlarda sunulan bir hizmet değildir. Geleneksel yaklaşımdan ayrılan en önemli yönü budur.

Geleneksel Rehberlik ile Gelişimsel Rehberlik Yaklaşımının Karşılaştırılması 


Tamamlayıcı rehberlik ve ayarlayıcı rehberlik doğrudan bireye sunulan bir etkinlik değil, dolaylı olarak bireye sunulan bir hizmet şeklidir.


IV. PROBLEM ALANLARINA GÖRE REHBERLİK

MESLEKİ REHBERLİK

Türlü meslekleri tanımaları ve kendi kişisel özelliklerine uygun olan meslekleri seçmeleri, mesleklere hazırlanmaları ve meslekte kendilerini geliştirmeleri amacıyla bireylere yapılan yardımlar olarak tanımlanabilir.


Parsons’a göre; mesleki rehberlik üç aşamada gerçekleşir;

a) Bireylerin tanınması; ilgi ve yetenekleri, kişisel özellikleri, okul içi ve dışı yaşantıları, aile yapısı.

b) Mesleklerin incelenmesi; Mesleğin gereklilikleri, çalışma ortamı ve koşulları, ekonomik getirisi, iş bulma ve yükselme olanakları.

c)Bireyin kişisel nitelikleri ile mesleğin gerektirdikleri arasında bir denge sağlanması

Bu hizmetlerde aşağıdaki hususlar temel alınır:

§  Hizmetler bir süreç olarak ele alınır, okul öncesi eğitim ve ilköğretimin başlaması ile birlikte bu hizmetler verilir.

§  Hizmetlerde öğrencinin içinde bulunduğu gelişim dönemi ve bireysel özellikleri dikkate alınır.

§  Öğrenciye ve velisine; öğrencinin özellikleri, iş dünyası, meslekler ve bunları edinme yollarına ilişkin güncel bilgiler sistemli olarak aktarılır.

§  Öğrenci, bir meslek alanı veya mesleği seçme baskısı altında bırakılmaz.


Meslekler hakkında bilgi vermenin amaçları;

1)  Bireyin ilgi duyduğu ve ileride seçmeyi düşündüğü mesleği mümkün oldukça bütün yönleriyle ona tanıtmak.

2)  Bireyin farkında olmadığı meslekler hakkında bireyi bilgilendirmek.

3)  Bireyin ve toplumun ihtiyaçlarını karşılayan her mesleğin değerli ve önemli olduğunu bireye benimsetmek.

4)  Bazı mesleklerle ilgili toplumda kalıplaşmış bazı ön yargılardan bireyi kurtarmak için ona bilgi sunmak.

5)  Bireyin meslek seçimini kolaylaştırmak için ona karar verme ve problem çözme becerisi kazandırmak. 


Mesleki Gelişim Süreci

Bireylerde mesleki gelişim süreci başlıca beş aşamada gerçekleşir:

1.  Uyanış ve farkında olma   (5–12 yaşlar)

2.  Araştırma ve keşfetme   (13–15 yaşlar)

3.  Karar verme  (16–19 yaşlar)

4.  Hazırlık yapma   (19–24 yaşlar)

5.  İşe yerleşme   (24 yaş - +)


Mesleki Gelişim Kuramları:

1. Psikoanalitik Kuram (S.Freud): Birey bilinçaltındaki güdülerini doyurmak amacıyla bir meslek seçer. Mesleki gelişim psikoseksüel gelişime paraleldir. Kişilik gelişimiyle ilgili bir kuramdır.

2. Özellik Faktör Kuramı (Williamson, Paterson):Kişilik; yetenek, tutum, ilgi, değer gibi birçok özellikten ve faktörden oluşmaktadır. Psikolojik danışman bir takım teknikler kullanarak bu özellikleri açığa çıkarmalıdır. Meslek gelişiminde bu özellik ve faktörlerin önemli bir rolü vardır.

3. Ginzberg’in Gelişim Kuramı:Bu modele göre gelişim dönemler halinde olur:

a) Fantezi (hayal) dönemi: (7–12 yaşlar)

b) Deneme (geçici) dönemi: (12–17 yaşlar)

c) Gerçekçi dönem: (17–22 yaşlar)

4. Super’in Benlik Kavramı Kuramı:Benlik kavramının meslek seçiminde önemi üzerinde durmuştur. Super’a göre bireyle çevre etkileşiminin sonucunda oluşan benlik kavramının mesleğe yansıması durumudur.  Meslek gelişimi devamlı bir süreç olup, meslek seçme ise bir sentez yapma işidir. Super’a göre mesleki gelişim evreler halinde gerçekleşir:

a) Büyüme Evresi (0–14 yaş)

b) Araştırma Evresi (14–24 yaş)

c) Yerleşme Evresi (25–44 yaş)

d) Koruma Evresi (45–64 yaş)

e) Çöküş Evresi (65 yaş ve sonrası)

5. Holland’ın Kişilik Kuramı:Meslek seçimi kişiliğin bir mesleki etkinlik alanına yansıması olarak ifade edilir. Holland’a göre; gerçekçi, araştırıcı, sosyal, girişimci, geleneksel ve sanatçı olmak üzere altı farklı kişilik tipi vardır. Birey kendi kişilik tipine uygun mesleği seçer.

6. Roe’nun İhtiyaç Kuramı: Maslow’un ihtiyaçlar hiyerarşisine dayandırmıştır. Roe’ya göre; anne-baba tutumları çocukların meslek seçimlerinin esas belirleyicisidir.


2) EĞİTSEL REHBERLİK

Bireylerin eğitsel yaşamından kaynaklanan, problemlerin çözümüne yönelik yapılan yardımlardır. En temel konusu “ders başarısı”dır. Başlıca problem alanları şunlardır:

§  Verimli ders çalışma,

§  Öğrenme stratejilerini geliştirme,

§  Planlı olma ve zamanı etkin kullanma,

§  Not tutma, özet çıkarma, kaynaklardan yararlanma, yönergeleri izleme, tekrar yapma, aktif dinleme, hızlı ve etkili okuma,

§  Öğrenme güçlüklerinin belirlenmesi,

§  Üstün zekâlı öğrencilerin belirlenmesi ve yönlendirilmesi,

§  Öğrenme güçlüğü yaşayan öğrencilerin belirlenmesi ve yönlendirilmesi,

§  Yeteneklerinin altında veya üstünde başarı durumunu belirlemek,

§  Eğitsel kararlar vermesi ve seçimler yapması,

§  Başarıyı engelleyen etmenleri azaltma ya da ortadan kaldırmak,

§  Sınavlara hazırlanma ve sınav kaygısı,

§  Öğrencileri okula, okuldaki alanlara, çeşitli etkinliklere, yeni durumlara alıştırma ve yönlendirme,

§  Özelliklerine uygun üst öğrenim kurumlarına yönlendirme,

§  Öğrencilerin motivasyonlarını destekleme ve artırma,

§  Öğrencilerin etkili öğrenme ve çalışma becerileri geliştirmelerine yardım etme, olarak ele alınır.

Eğitsel rehberlik daha çok grup rehberliği olarak verilir.

Üst öğrenim kurumları konusu hem eğitsel, hem de mesleki rehberlik kapsamındadır.


KİŞİSEL – SOSYAL REHBERLİK

Bireylerin kendileri ile ilgili kişisel problemlerinin çözümüne yönelik yapılan psikolojik yardımlardır.

Eğitsel ve mesleki rehberlik hizmetleri dışında kalan problem alanlarını kapsar. Bu kapsamda yer alan başlıca problem alanları şunlardır;

§  İletişim becerileni geliştirme,

§  Kendine güven, korku, kaygı gibi iç yaşamla ilgili problemler,

§  Benlik tasarımıyla ilgili problemler,

§  Sağlıkla ilgili problemler,

§  Ekonomik problemler,

§  Cinsiyetle ilgili problemler,

§  Psikolojik olmak iyi olma veya olmama,

§  Kendini tehlikelerden koruma,

§  Kimlik kazanma ve kimlik gelişimi,

§  Öfke kızgınlık, şiddet, istismar,

§  Aile ve aile içi yaşantılarla ilgili problemler,

§  Sosyal ilişki kurmakla ilgili problemler,

§  Karar verme becerilerini geliştirme,

§  Çatışma çözme,

§  Psikolojik dayanıklılık

§  Atılganlık eğitimi,

§  Okul zorbalığı,

§  Duygusal istismar,

§  Değer yargıları ile ilgili problemler,

§  Bağımlılık ve bağımsızlık


ÖNEMLİ NOTLAR:

1.  Kişisel sosyal rehberlikle ilgili problemlerin çözümünde en etkili yaklaşım biçimi psikolojik danışmadır.

2.  Kişisel sosyal rehberlik hizmetlerini daha çok psikolojik danışmanlar sunar. Eğitsel ve mesleki rehberliği ise daha çok sınıf öğretmenleri sunar.

3.  Eğitsel ve mesleki rehberlik daha çok bilgi verme ve grup rehberliği şeklinde yapılırken, kişisel- sosyal rehberlik ise daha çok bireysel sunulduğundan son yıllarda bireysel rehberlik olarak ifade edilir.

4.  Kendini tanıma, kendini gerçekleştirme, amaç belirleme, karar verme, plan yapma konuları her üçünün (eğitsel, mesleki, kişisel-sosyal ) de orta konularıdır.

5.  Kaygı - Kişisel – Sosyal Rehberlik,

Sınav kaygısı - Eğitsel Rehberlik,

Okula uyum - Eğitsel Rehberlik,

Sosyal Uyum - Kişisel Sosyal Rehberlik

kapsamında değerlendirilebilir.

6.  Eğitsel ve mesleki rehberlikle ilgili problemler çözülmediğinde zamanla yerini kişisel sosyal rehberliğe bırakabilir.

7.  Eğitsel rehberliğin esası, öğrenmeyi öğrenme; mesleki rehberliğin esası, çalışmayı öğrenme; kişisel sosyal rehberliğin esası yaşamayı öğrenmedir.


V. ÖĞRETİM KADEMELERİNE GÖRE REHBERLİK

Okul Öncesi Eğitimde Rehberlik (3–6 yaş):

Okul öncesi eğitim döneminde çocukların her yönüyle sağlıklı gelişmeleri, okul ortamına uyum sağlamaları ve kapasitelerini ortaya koyabilmeleri için eğitim çalışmaları rehberlik hizmetleriyle birlikte yürütülmelidir. Okul öncesi rehberlik hizmetleri öğretmen merkezli olarak sunulur. Hizmetlerde öğretmen aktif olmakla birlikte, öğretmenin ailelerle işbirliği içerisinde çalışması gerekir. Bu da konsültasyon hizmetlerinin önemini ortaya koyar.

Bu dönemde Eğitsel Rehberlik açısından; okula karşı olumlu tutum kazanma hazırlıklı olma ve okula uyum sağlama döneminin en önemli ihtiyaçlarıdır. Bu anlamda çocuğun okulu sevmesi, okula karşı güdülenmesi ve bazı temel becerileri kazanması amaçlanır.

Bu dönemde Mesleki Rehberlik açısından; bu dönem mesleki gelişim sürecinin başlangıcı kabul edilir. Mesleki gelişim süreci açısından uyanış ve farkında olma dönemine denk gelir. Öğrencilere her mesleğin değerli ve önemli olduğu kavratılır.

Bu dönemde Kişisel Sosyal Rehberlik açısından; kendini kabul, öz güvenini geliştirme, olumlu benlik edinme ve sosyalleşme dönemin en temel ihtiyaçlarıdır. 


İlköğretimde Rehberlik (6–14) yaş):

Bu dönemde sunulan rehberlik hizmetleri hem öğrencilerin gelişmelerini sağlıklı bir şekilde tamamlamalarına yardımcı olmak, hem de üst öğretim kademelerine öğrenciyi hazırlama açısından önemlidir. Öğrencilerin gelişimsel özellikleri farklı olduğundan ilköğretim birinci ve ikinci kademedeki rehberlik hizmetleri de farklılaşmaktadır. Birinci kademedeki rehberlik hizmetleri daha çok öğretmen merkezli olarak yürütülür ve önleyici çalışmalar ön plandadır. İkinci kademede ise ergenlik dönemi özellikleri dikkate alınır. Bu dönemde de ortaya çıkabilecek sorunlardan dolayı önleyici çalışmalar önem kazanır.

Bu dönemde Eğitsel Rehberlik açısından; okula uyum sağlama, verimli ders çalışma alışkanlığı kazanma ve öğrenme güçlüklerinin belirlenmesi dönemin en temel ihtiyaçlarıdır.

Bu dönem Mesleki Rehberlik açısından; meslekleri tanıma,  araştırma ve keşfetme dönemidir.

Bu dönemde Kişisel Sosyal Rehberlik açısından; kendini kabul, olumlu benlik edinme, özgüvenini geliştirme, sosyalleşme ve ergenlik sorunları dönemin en önemli problemleridir. 


Ortaöğretimde Rehberlik ( 15 – 19 yaş):

Ortaöğretimde ergenlik döneminin gelişimsel özelliklerine bağlı olarak bireysel rehberlik daha fazla önem kazanmaya başlar. Kişisel sosyal rehberlik ile ilgili problemlerin yoğunlukta olması nedeniyle psikolojik danışma hizmetine duyulan ihtiyaç artmaktadır.

Psikolojik danışma ve rehberlik uygulamalarında gerek ülkemizde gerekse batı ülkelerinde kaydedilen gelişmeler incelendiğinde, uygulamaların öteki öğretim kademelerine oranla ortaöğretim kademesinde daha yaygın ve yoğun bir düzeye eriştiği görülmektedir. Bu sonuç okulların ve öğrencilerin özellikleri bakımından psikolojik danışma ve rehberlik hizmetlerine en çok ihtiyaç duyulan öğretim kademesinin ortaöğretim olduğuna dikkati çekmektedir.

Akran danışmanlığı için en uygun dönemdir. Başka bir ifade ile arkadaşlarının ergenlere rehberlik etmesi önem kazanır. 


İlköğretim ile ortaöğretim okullarında psikolojik danışma ve rehberlik hizmetlerinin farklılaşmasını gerektiren unsurlardan bazıları şöylece özetlenebilir:

§  Öğrencilerin gelişim ve gerçekleşim ihtiyaçları birbirinden farklıdır.

§  Öğrencilerle kurulan ilişkinin biçimi ve yönü birbirinden farklıdır.

§  Öğrencilerin psikolojik gelişim özellikleri önemli ölçüde birbirinden farklıdır.

§  Okulların eğitim programları birbirinden farklıdır.

§  Okulların örgütsel nitelikleri ayrıdır.

§  Psikolojik danışma ve rehberlik uygulamalarında kullanılan yöntemler, araçlar birbirinden farklıdır.

§  Rehberlik hizmetlerine duyulan ihtiyacın yoğunluğu birbirinden farklıdır.

§  İhtiyaç duyulan rehberlik türleri farklıdır.


Yüksek Öğretimde Rehberlik (19–24 yaş):

Kişisel sosyal rehberlik ile ilgili problemlerin yoğunlukta olması nedeniyle psikolojik danışma hizmetine duyulan ihtiyaç artmaktadır.

Bu dönemde Eğitsel Rehberlik açısından; okula ve yeni ortama uyum sağlama dönemin en önemli sorunlarındandır.

Bu dönemde Mesleki Rehberlik açısından; mesleğe hazırlık yapma dönemidir.

Bu dönemde Kişisel Sosyal Rehberlik açısından; karşı cinsle ilişkiler, kendi başına karar vermek ve bunların sorumluluğunu yüklenmek dönemin en önemli sorunlarıdır.


NOTLAR

1.Ülkemizde rehberliğin ilk başladığı, en yoğun olarak yapıldığı ve rehberliğin en fazla geliştiği öğretim kademesi ortaöğretimdir.

2.Okul öncesi eğitimde daha yoğunlukta kişisel sosyal rehberlik yapılır.

3.İlköğretim I. kademesinde daha yoğunlukta eğitsel rehberlik yapılır.

4.İlköğretim II. kademesinde daha yoğunlukta eğitsel ve mesleki rehberlik yapılır.

5.Ortaöğretimde daha yoğunlukta mesleki rehberlik ile kişisel-sosyal rehberlik yapılır.

6.Yüksek öğretimde daha yoğunlukta kişisel sosyal rehberlik yapılır.

7.Okul öncesi eğitim ile ilköğretim I. kademesinde daha çok grup rehberliği yapılır. İlköğretim II. kademe, ortaöğretim ve yükseköğretimde daha yoğunlukta bireysel rehberlik yapılır.




Ders Notu İle İlgili Videolar
  • Ders videosu bulunmamaktadır.
İlgili Ders : Rehberlik
Dersler